Levotiroksin ile Etkileşen İlaçlar ve Besinler

Levotiroksin, emilimi birçok etkenden etkilenen hassas bir ilaçtır. Doğru dozda kullanmanıza rağmen TSH değerleriniz dalgalanıyorsa veya doz sürekli artırılmak zorunda kalınıyorsa, bunun nedeni bir ilaç veya besin etkileşimi olabilir. Bu sayfada en sık karşılaşılan etkileşimleri bulacaksınız.

Genel kullanım bilgileri için: Levotiroksin

Emilimi azaltan ilaçlar

Bu ilaçlar bağırsakta levotiroksine bağlanarak veya mide ortamını değiştirerek emilimi azaltır. Genellikle levotiroksinden en az 4 saat ara ile alınmaları önerilir:

• Kalsiyum takviyeleri (kalsiyum karbonat, kalsiyum sitrat)
• Demir takviyeleri (demir sülfat ve diğer formlar)
• Magnezyum ve alüminyum içeren mide ilaçları (antasitler)
• Sükralfat (mide koruyucu)
• Kolestiramin, kolesevelam, kolestipol (kolesterol düşürücü reçineler)
• Sevelamer ve lantanyum (böbrek hastalarında fosfat bağlayıcılar)
• Orlistat (zayıflama ilacı)
• Bazı multivitamin ve mineral preparatları

Kolesterol düşürücü reçineler için bazı kaynaklar daha uzun aralık önermektedir. Hekiminize veya eczacınıza danışın.

Mide asidini azaltan ilaçlar

Levotiroksin asidik ortamda daha iyi emilir. Bu nedenle mide asidini azaltan ilaçlar emilimi bozabilir:

• Proton pompası inhibitörleri (omeprazol, lansoprazol, pantoprazol ve benzerleri)
• H2 blokerleri (famotidin ve benzerleri)

Bu ilaçları uzun süre kullanmaya başladıysanız TSH kontrolü yaptırmanız uygun olur. Sıvı veya yumuşak kapsül formdaki levotiroksin bu etkiden daha az etkilenebilir.

Levotiroksin ihtiyacını artıran ilaçlar

Bazı ilaçlar emilimi etkilemeden, hormonun vücutta daha hızlı yıkılmasına veya taşıyıcı proteinlerin artmasına yol açarak doz ihtiyacını artırır:

• Östrojen içeren ilaçlar (doğum kontrol hapları, menopoz hormon tedavisi): Taşıyıcı proteinleri artırır. Başlandığında veya kesildiğinde TSH kontrolü önerilir.
• Bazı epilepsi ilaçları (karbamazepin, fenitoin, fenobarbital)
• Rifampisin (tüberküloz ilacı)
• Bazı hedefe yönelik kanser ilaçları (tirozin kinaz inhibitörleri)
• Sertralin gibi bazı antidepresanlar (etkisi değişkendir)

Levotiroksinin etkisini değiştirdiği ilaçlar

• Varfarin: Levotiroksin dozundaki değişiklikler kan sulandırıcının etkisini değiştirebilir. Doz değişikliğinde INR takibi önemlidir.
• Diyabet ilaçları ve insülin: Tiroid hormon düzeyleri değiştiğinde kan şekeri kontrolü etkilenebilir.
• Digoksin: Tiroid durumuna göre etkisi değişebilir.

Emilimi etkileyen besinler ve içecekler

• Kahve: Levotiroksinle birlikte veya hemen ardından içildiğinde emilimi belirgin şekilde azaltabilir. İlaçtan sonra en az 30–60 dakika beklemeniz önerilir. Ayrıntılar: Kahve ve Tiroid İlacı
• Soya ürünleri: Emilimi azaltabilir. Soyayı düzenli tüketiyorsanız bu tüketimi sabit tutmanız ve ilaçla arasına zaman koymanız önerilir.
• Yüksek lifli besinler: Kepek gibi çok yüksek lifli besinler emilimi azaltabilir.
• Greyfurt suyu: Emilimi hafifçe geciktirebilir.
• Süt ve süt ürünleri: Kalsiyum içerikleri nedeniyle ilaçla birlikte alınmamalıdır.
• Ceviz: Bazı kaynaklarda emilimi azalttığı bildirilmektedir.

Besinlerle ilgili en önemli kural, alışkanlıklarınızı tutarlı tutmaktır. Beslenmenizde ani ve büyük değişiklikler olursa TSH kontrolü yaptırmanız uygun olur.

Emilimi etkileyen hastalıklar

Levotiroksin dozunuz sürekli yüksek kalıyorsa ve ilacı doğru kullanıyorsanız, şu hastalıklar araştırılabilir:

• Çölyak hastalığı
• Helicobacter pylori enfeksiyonu
• Atrofik gastrit (mide iç yüzeyinin incelmesi)
• Laktoz intoleransı (bazı tabletler laktoz içerir)
• İnflamatuvar bağırsak hastalıkları
• Mide veya bağırsak ameliyatları (obezite cerrahisi dahil)

Bu hastalıkların tedavisi doz ihtiyacını azaltabilir.

Pratik öneriler

• Yeni bir ilaç, takviye veya vitamine başlarken hekiminize ve eczacınıza levotiroksin kullandığınızı söyleyin.
• Levotiroksini sabah alıyorsanız, kalsiyum ve demir takviyelerini öğle veya akşam saatlerine kaydırın.
• Yeni bir ilaca başladıktan veya bir ilacı bıraktıktan 6–8 hafta sonra TSH kontrolü yaptırmanız uygun olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Demir eksikliğim var, demir ilacını ne zaman almalıyım?
Levotiroksinden en az 4 saat sonra almanız önerilir. Örneğin levotiroksini sabah alıyorsanız demiri öğleden sonra veya akşam alabilirsiniz.

Doğum kontrol hapına başladım, tiroid ilacım etkilenir mi?
Östrojen levotiroksin ihtiyacını artırabilir. Başladıktan birkaç hafta sonra TSH kontrolü yaptırmanız uygun olur.

Mide ilacı kullanıyorum, tiroid ilacımı nasıl almalıyım?
Hekiminize danışın. TSH değerlerinize göre doz ayarlaması veya farklı bir levotiroksin formu gerekebilir.

Biyotin levotiroksinle etkileşir mi?
Biyotin ilacın emilimini etkilemez, ancak bazı tahlil yöntemlerinde sonuçları yanlış çıkarabilir. Ayrıntılar: Takviyeler ve Tiroid Tahlili

Kaynaklar: Amerikan Tiroid Derneği (ATA) Hipotiroidi Tedavi Kılavuzu; Avrupa Tiroid Derneği (ETA) kılavuzları; ilaç prospektüsleri.