TI-RADS Nedir? Tiroid Nodülü Risk Sınıflaması

TI-RADS (Thyroid Imaging Reporting and Data System), tiroid nodüllerinin ultrason görünümüne göre kanser riskinin sınıflandırıldığı bir sistemdir. Bu sistem sayesinde hangi nodüle biyopsi yapılması, hangisinin takip edilmesi, hangisinin ise hiç takip gerektirmediği daha standart bir şekilde belirlenir. Ultrason raporlarında “TR3”, “TR4” veya “EU-TIRADS 4” gibi ifadeler bu sistemden gelir.

Neden geliştirildi?

Ultrasonla çok sayıda küçük nodül saptanmaktadır ve bunların büyük çoğunluğu zararsızdır. TI-RADS, gereksiz biyopsileri azaltmak ve gerçekten şüpheli nodülleri öne çıkarmak amacıyla geliştirilmiştir. Bu sayede hem hastalar gereksiz işlemlerden korunur hem de kanserler gözden kaçmaz.

Farklı TI-RADS sistemleri

Dünyada birkaç farklı sistem kullanılmaktadır:

• ACR TI-RADS: Amerikan Radyoloji Koleji tarafından geliştirilmiştir; puanlama esaslıdır.
• EU-TIRADS: Avrupa Tiroid Derneği tarafından geliştirilmiştir.
• K-TIRADS: Kore’de geliştirilmiştir.
• ATA ultrason risk sınıflaması: Amerikan Tiroid Derneği’nin örüntü esaslı sınıflamasıdır.

Sistemler birbirine benzer mantıkla çalışır ancak ayrıntılarda farklıdır. Raporunuzda hangi sistemin kullanıldığını kontrol edin. Bu sayfada en yaygın kullanılan ACR TI-RADS anlatılmaktadır.

ACR TI-RADS puanlaması

Nodül beş özelliğe göre puanlanır ve toplam puan risk kategorisini belirler:

1. İçerik (bileşim)

• Kistik veya neredeyse tamamen kistik: 0 puan
• Süngerimsi (spongiform): 0 puan
• Karışık kistik ve katı: 1 puan
• Katı veya neredeyse tamamen katı: 2 puan

2. Ekojenite (koyuluk)

• Anekoik (sıvı gibi): 0 puan
• Hiperekoik veya izoekoik (çevreye göre açık veya aynı tonda): 1 puan
• Hipoekoik (çevreye göre koyu): 2 puan
• Çok hipoekoik (boyun kaslarından da koyu): 3 puan

3. Şekil

• Genişliği yüksekliğinden fazla: 0 puan
• Yüksekliği genişliğinden fazla (“enden uzun”): 3 puan

4. Kenar

• Düzgün veya belirsiz: 0 puan
• Düzensiz veya loblu: 2 puan
• Tiroid dışına taşma: 3 puan

5. Ekojenik odaklar (kireçlenmeler)

• Yok veya büyük kuyruklu yıldız artefaktı: 0 puan
• Kaba kireçlenmeler: 1 puan
• Çevresel (kenarda) kireçlenme: 2 puan
• Noktasal ekojenik odaklar (mikrokalsifikasyonlar): 3 puan

Risk kategorileri

Kategoriye göre önerilen yaklaşım (ACR TI-RADS)

• TR1 ve TR2: Biyopsi ve takip gerekmez.
• TR3: 2,5 cm ve üzerindeyse biyopsi; 1,5 cm ve üzerindeyse takip önerilir.
• TR4: 1,5 cm ve üzerindeyse biyopsi; 1 cm ve üzerindeyse takip önerilir.
• TR5: 1 cm ve üzerindeyse biyopsi; 0,5 cm ve üzerindeyse takip önerilir.

Bu eşikler genel önerilerdir. Şüpheli lenf bezi varlığı, çocukluk çağında ışın tedavisi öyküsü, ailede tiroid kanseri gibi durumlarda hekim farklı karar verebilir. Diğer TI-RADS sistemlerinde biyopsi eşikleri biraz farklıdır.

Ayrıntılar: İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi

TI-RADS’ın sınırlılıkları

• TI-RADS kanser riskini tahmin eder, tanı koymaz.
• Sonuç, ultrasonu yapan kişinin deneyimine bağlı olarak farklılık gösterebilir.
• Folliküler kanserler ultrasonda masum görünebilir ve TI-RADS ile daha az yakalanabilir.
• Farklı sistemlerde aynı nodül farklı kategorilerde yer alabilir.

Bu nedenle TI-RADS sonucunuz, hekiminizin muayenesi ve diğer bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Raporumda TR4 yazıyor, kanser miyim?
Hayır. TR4 orta derecede şüpheli demektir; bu kategorideki nodüllerin çoğunluğu iyi huyludur. Boyuta göre biyopsi veya takip önerilir.

TR5 ne kadar ciddi?
TR5, kanser riskinin diğer kategorilere göre belirgin şekilde yüksek olduğunu gösterir. Belirtilen boyutun üzerindeyse biyopsi önerilir.

Raporumda TI-RADS yazmıyor, sorun mu?
Her merkez TI-RADS kullanmayabilir. Raporda nodülün özellikleri ayrıntılı tanımlanmışsa hekiminiz değerlendirme yapabilir.

Farklı merkezlerde farklı TI-RADS kategorisi çıktı, hangisine güvenmeliyim?
Bu durum değerlendiren kişilerin farklı yorumlarından kaynaklanabilir. Hekiminiz tüm bulguları birlikte değerlendirecektir.

Kaynaklar: Amerikan Radyoloji Koleji (ACR) TI-RADS sistemi; Avrupa Tiroid Derneği (ETA) EU-TIRADS önerileri; Amerikan Tiroid Derneği (ATA) Tiroid Nodülleri Kılavuzu.