Anti-TPO ve Anti-Tg Antikorları: Ne Anlama Gelir?

Anti-TPO (anti-tiroid peroksidaz) ve anti-Tg (anti-tiroglobulin), bağışıklık sisteminin tiroid bezine karşı ürettiği antikorlardır. Bu antikorların varlığı, tiroid bezinde otoimmün (bağışıklık sistemi kaynaklı) bir süreç olduğunu gösterir. En sık Hashimoto tiroiditinde yüksek bulunurlar.

Anti-TPO nedir?

Tiroid peroksidaz (TPO), tiroid hormonlarının yapımında görev alan bir enzimdir. Anti-TPO bu enzime karşı gelişen antikordur.

Anti-TPO şu durumlarda pozitif bulunabilir:

• Hashimoto tiroiditi: Hastaların büyük çoğunluğunda pozitiftir. Ayrıntılar: Hashimoto Tiroiditi Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi
• Graves hastalığı: Hastaların önemli bir kısmında pozitiftir.
• Doğum sonrası tiroidit: Ayrıntılar: Doğum Sonrası Tiroidit
• Sağlıklı kişiler: Tiroid hastalığı olmayan kişilerin bir kısmında, özellikle kadınlarda ve yaşla artarak, düşük düzeyde pozitiflik görülebilir.

Anti-Tg nedir?

Tiroglobulin, tiroid hormonlarının yapımında hammadde görevi gören bir proteindir. Anti-Tg bu proteine karşı gelişen antikordur.

Anti-Tg’nin iki önemli kullanım alanı vardır:

1. Otoimmün tiroid hastalığı şüphesinde: Anti-TPO negatif olan bazı Hashimoto hastalarında yalnızca anti-Tg pozitif olabilir.
2. Tiroid kanseri takibinde: Bu, anti-Tg’nin en kritik kullanım alanıdır. Aşağıda ayrıntılı anlatılmıştır.

Antikor pozitifliği ne anlama gelir?

Tiroid fonksiyonları normalse

Antikor pozitifliği tek başına hastalık değildir ve tedavi gerektirmez. Ancak şunu gösterir:

• İlerde hipotiroidi gelişme riski daha yüksektir. Bu nedenle genellikle yılda bir TSH kontrolü önerilir.
• Gebelik planlayan kadınlarda daha yakın takip gerekebilir.

TSH hafif yüksekse

Anti-TPO pozitifliği, subklinik hipotiroidinin aşikar hipotiroidiye ilerleme riskinin daha yüksek olduğunu gösterir ve tedavi kararını etkileyebilir. Ayrıntılar: Subklinik Hipotiroidi

Gebelikte

Anti-TPO pozitif olan gebelerde:

• Gebelik ilerledikçe hipotiroidi gelişme riski artar. Bu nedenle TSH daha sık kontrol edilir.
• TSH hafif yüksek olsa bile tedavi düşünülebilir.
• Doğum sonrası tiroidit riski yüksektir.

Ayrıntılar: Gebelik Planlarken Tiroid, Gebelikte Hipotiroidi

Antikor düzeyi ne kadar önemli?

• Antikor düzeyinin yüksekliği hastalığın şiddetini göstermez.
• Antikor düzeyinin zaman içindeki değişimi tedavi kararını genellikle etkilemez.
• Levotiroksin tedavisi antikorları ortadan kaldırmak için verilmez.

Bu nedenle tanı konduktan sonra antikorların düzenli olarak tekrar ölçülmesine çoğu zaman gerek yoktur. Takipte asıl önemli olan TSH’dir.

Tiroid kanseri takibinde anti-Tg

Bezin tamamı alınmış diferansiye tiroid kanseri hastalarında, kanda tiroglobulin ölçümü kalıntı veya tekrarlayan hastalığı göstermek için kullanılır. Ancak:

• Anti-Tg pozitifse, tiroglobulin ölçümü yanlış düşük çıkabilir. Bu nedenle tiroglobulin her zaman anti-Tg ile birlikte ölçülmelidir.
• Anti-Tg pozitif hastalarda antikor düzeyinin kendisi takipte bir belirteç olarak kullanılır. Ameliyat sonrası yıllar içinde düşmesi olumlu, yükselmesi ise ek araştırma gerektiren bir işarettir.
• Antikor düzeyleri farklı laboratuvarlar arasında karşılaştırılamaz; takip mümkünse aynı laboratuvarda yapılmalıdır.

Ayrıntılar: Tiroglobulin Testi ve Tiroid Kanseri Takibi

Sık Sorulan Sorular

Anti-TPO’m yüksek ama TSH’m normal, ilaç kullanmalı mıyım?
Genellikle hayır. Düzenli TSH takibi yeterlidir. Gebelik planınız varsa hekiminize bildirin.

Antikorları düşürmenin bir yolu var mı?
Antikor düzeylerini düşürmenin hastalığın seyrine anlamlı katkı sağladığı gösterilmemiştir. Selenyum ve diyet değişikliklerinin etkisi sınırlıdır. Ayrıntılar: Selenyum ve Tiroid

Antikorlarım neden her ölçümde farklı çıkıyor?
Antikor düzeyleri zaman içinde dalgalanabilir ve farklı laboratuvarlar farklı yöntemler kullanır. Bu değişiklikler çoğu zaman klinik açıdan önemli değildir.

Anti-TPO pozitifliği kısırlık yapar mı?
Bazı çalışmalarda düşük riskinde artışla ilişkilendirilmiştir. Ancak tiroid fonksiyonları normal olan kadınlarda bu ilişki tartışmalıdır. Ayrıntılar: Tiroid ve Kısırlık

Kaynaklar: Amerikan Tiroid Derneği (ATA) Gebelikte Tiroid Hastalıkları Kılavuzu; Amerikan Tiroid Derneği (ATA) Diferansiye Tiroid Kanseri Kılavuzu; Avrupa Tiroid Derneği (ETA) kılavuzları.