Tiroid ve Kısırlık: Kadın ve Erkekte Etkileri

Tiroid hormonları üreme sistemi üzerinde önemli etkilere sahiptir. Hem tiroidin az çalışması hem de fazla çalışması, kadınlarda yumurtlamayı ve adet düzenini, erkeklerde ise sperm kalitesini etkileyebilir. Bu nedenle çocuk sahibi olmakta güçlük çeken çiftlerin değerlendirilmesinde tiroid testleri önemli bir yer tutar.

Kadınlarda tiroid ve doğurganlık

Hipotiroidi

Tiroidin az çalışması şu yollarla doğurganlığı etkileyebilir:

• Yumurtlama bozuklukları: Düzenli yumurtlama olmayabilir.
• Adet düzensizlikleri: Uzun ve yoğun kanamalar veya düzensiz döngüler.
• Prolaktin yüksekliği: Hipotiroidide TRH artışı prolaktin hormonunu yükseltebilir; bu da yumurtlamayı baskılayabilir.
• Düşük riski artışı

Aşikar hipotiroidi tedavi edildiğinde bu sorunlar genellikle düzelir. Ayrıntılar: Hipotiroidi

Subklinik hipotiroidi

TSH’si hafif yüksek olan kadınlarda doğurganlık üzerine etkiler tartışmalıdır. Ancak gebe kalmaya çalışan veya kısırlık tedavisi gören kadınlarda, özellikle anti-TPO pozitifse, düşük doz levotiroksin tedavisi düşünülebilir. Ayrıntılar: Subklinik Hipotiroidi

Hipertiroidi

• Adet kanamalarının azalması veya kesilmesi
• Yumurtlama bozuklukları
• Gebelikte düşük ve erken doğum riski

Hipertiroidisi olan kadınların gebelikten önce hormonlarının kontrol altına alınması önemlidir. Ayrıntılar: Hipertiroidi, Gebelik Planlarken Tiroid

Anti-TPO antikoru pozitifliği

Tiroid fonksiyonları normal olsa bile anti-TPO pozitifliği bazı çalışmalarda düşük ve erken doğum riskinde artışla ilişkilendirilmiştir. Ancak:

• Tiroid fonksiyonları normal olan anti-TPO pozitif kadınlarda levotiroksin tedavisinin gebelik sonuçlarını iyileştirdiği büyük çalışmalarda gösterilememiştir.
• Bu nedenle bu kadınlarda rutin tedavi önerilmez; ancak gebelikte TSH daha yakından takip edilir.

Ayrıntılar: Anti-TPO ve Anti-Tg Antikorları

Tüp bebek ve aşılama tedavilerinde tiroid

• Tüp bebek tedavisinde yumurtalıkları uyarmak için kullanılan hormonlar, östrojen düzeyini yükselterek tiroid hormonlarını taşıyan proteinleri artırır. Bu durum TSH’yi yükseltebilir.
• Özellikle anti-TPO pozitif olan veya levotiroksin kullanan kadınlarda bu süreçte hipotiroidi gelişebilir veya mevcut hipotiroidi kötüleşebilir.
• Bu nedenle tedavi öncesinde ve gebelik testi pozitif çıktıktan sonra TSH kontrolü önerilir.
• Bazı tüp bebek merkezlerinde, TSH’nin tedavi öncesinde belirli bir hedefin altında olması istenir.

Erkeklerde tiroid ve doğurganlık

Tiroid hastalıkları erkeklerde de doğurganlığı etkileyebilir:

Hipotiroidi

• Cinsel isteksizlik
• Sertleşme sorunları
• Sperm sayısı ve hareketliliğinde azalma

Hipertiroidi

• Sperm hareketliliğinde azalma
• Cinsel istek azalması, sertleşme sorunları
• Erken boşalma
• Memelerde büyüme (jinekomasti)

Bu sorunlar tiroid tedavisiyle genellikle düzelir. Ayrıntılar: Tiroid ve Cinsel İstek

Radyoaktif iyot sonrası

Radyoaktif iyot tedavisi alan erkeklerde sperm üretimi geçici olarak etkilenebilir. Bu nedenle tedaviden sonra birkaç ay çocuk sahibi olma girişiminin ertelenmesi önerilir. Yüksek dozda ve tekrarlayan tedavi alacak erkeklerde sperm dondurma seçeneği konuşulabilir.

Ayrıntılar: Radyoaktif İyot Tedavisi

Kısırlık değerlendirmesinde tiroid testleri

Çocuk sahibi olmakta güçlük çeken çiftlerde genellikle şu testler değerlendirilir:

• TSH
• Gerekirse serbest T4
• Kadınlarda anti-TPO
• Prolaktin

Ayrıntılar: TSH Testi

Sık Sorulan Sorular

Hipotiroidim var, gebe kalabilir miyim?
Evet. Uygun tedaviyle hormonlarınız dengelendiğinde gebe kalma şansınız normale yaklaşır.

Anti-TPO’m pozitif, tüp bebek tedavisi başarısız olur mu?
Anti-TPO pozitifliği tek başına tüp bebek başarısını belirgin şekilde düşürmez. Tedavi sürecinde TSH’niz takip edilir.

Eşimde hipotiroidi var, çocuk sahibi olmamızı etkiler mi?
Tedavi edilmeyen hipotiroidi sperm kalitesini etkileyebilir. Tedaviyle bu etkiler genellikle düzelir.

Kısırlık tedavisinde tiroid ilacımın dozu değişir mi?
Değişebilir. Özellikle yumurtalık uyarımı sırasında ve gebelik başladığında doz artışı gerekebilir.

Kaynaklar: Amerikan Tiroid Derneği (ATA) Gebelik ve Doğum Sonrası Dönemde Tiroid Hastalıkları Kılavuzu; Avrupa Tiroid Derneği (ETA) Tiroid ve Yardımcı Üreme Teknikleri Kılavuzu; Amerikan Üreme Tıbbı Derneği önerileri.