İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi (İİAB): Nasıl Yapılır?

İnce iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB), tiroid nodüllerinden çok ince bir iğneyle hücre örneği alınarak mikroskop altında incelenmesidir. Bir nodülün iyi huylu mu yoksa kanser mi olduğunu anlamak için kullanılan en önemli ve en güvenilir yöntemdir. Hızlı, güvenli ve ayaktan yapılan bir işlemdir.

Kimlere biyopsi yapılır?

Her nodüle biyopsi gerekmez. Biyopsi kararı şunlara göre verilir:

• Nodülün ultrason özellikleri: Şüpheli özellikler taşıyan nodüllerde daha küçük boyutlarda biyopsi önerilir.
• Nodülün boyutu: Masum görünen nodüllerde ancak belirli bir boyutun üzerinde biyopsi düşünülür.
• Şüpheli lenf bezleri
• Risk etkenleri: Çocuklukta boyna ışın tedavisi, ailede tiroid kanseri öyküsü gibi durumlar.

Genel olarak 1 cm’nin altındaki nodüllerde, şüpheli lenf bezi gibi özel bir durum yoksa, biyopsi genellikle önerilmez. Tamamen kistik nodüllerde biyopsiye gerek yoktur. Sintigrafide sıcak çıkan nodüllerde de genellikle biyopsi yapılmaz.

Ayrıntılar: Tiroid Nodülü, TI-RADS Nedir? Tiroid Nodülü Risk Sınıflaması

İşlem öncesi hazırlık

• Aç kalmanız gerekmez.
• Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız (aspirin, klopidogrel, varfarin veya yeni nesil kan sulandırıcılar) mutlaka önceden bildirin. Aspirin çoğu zaman kesilmeden biyopsi yapılabilir. Diğer ilaçlar için kararı biyopsiyi yapacak hekim ve ilacı veren hekim birlikte verir. İlaçlarınızı kendi başınıza kesmeyin.
• Gebelikte gerekirse yapılabilir.
• Boyundaki takıları çıkarın; rahat, yakası açık giysiler tercih edin.

İşlem nasıl yapılır?

1. Sırtüstü yatarsınız ve boynunuz hafifçe geriye uzatılır.
2. Boyun cildi antiseptik bir solüsyonla temizlenir.
3. Ultrason eşliğinde nodülün yeri belirlenir.
4. Çok ince bir iğne nodülün içine yönlendirilir ve hücre örneği alınır. Genellikle aynı nodülden birkaç kez örnek alınır.
5. Alınan örnekler lamlara yayılır veya özel bir sıvıya konur ve patoloji laboratuvarına gönderilir.
6. İğne giriş yerine bir süre bastırılır ve küçük bir bant yapıştırılır.

İşlem genellikle 15–30 dakika sürer. Bazı merkezlerde lokal anestezi uygulanabilir, ancak iğne çok ince olduğu için çoğu zaman gerekmez.

Ağrılı mı?

Çoğu kişi işlemi, kan alınmasına benzer veya biraz daha rahatsız edici olarak tanımlar. İşlem sırasında boyunda baskı hissi olabilir. Yutkunmamanız veya konuşmamanız istenebilir, çünkü bu hareketler nodülün yerini değiştirir.

İşlem sonrası

• Hemen günlük yaşamınıza dönebilirsiniz.
• İğne yerinde hafif ağrı, hassasiyet veya küçük bir morluk olabilir; birkaç gün içinde geçer. Gerekirse basit ağrı kesiciler kullanılabilir.
• Aynı gün ağır egzersizden kaçınmanız önerilebilir.

Ne zaman hekime başvurmalısınız?

• Boyunda hızla büyüyen şişlik
• Nefes darlığı veya yutma güçlüğü
• Ateş, kızarıklık, artan ağrı

Bu komplikasyonlar çok nadirdir.

Sonuçlar nasıl raporlanır?

Biyopsi sonuçları dünya genelinde Bethesda Sistemi ile altı kategoride raporlanır. Her kategorinin kanser riski ve önerilen yaklaşımı farklıdır. Ayrıntılar: Bethesda Sınıflaması

Sonuçlar genellikle birkaç gün ile bir-iki hafta içinde çıkar.

Tanısal olmayan (yetersiz) sonuç

Bazen alınan örnek değerlendirme için yeterli hücre içermez. Bu durum özellikle kistik nodüllerde sık görülür ve işlemin başarısız olduğu anlamına gelmez. Genellikle birkaç hafta veya ay sonra biyopsi tekrarlanır.

Moleküler testler

Biyopsi sonucu “belirsiz” kategorilerden birinde çıkarsa, uygun merkezlerde aynı örnek veya yeni bir örnek üzerinde genetik testler yapılabilir. Bu testler kanser riskini daha iyi tahmin ederek gereksiz ameliyatların önlenmesine yardımcı olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Biyopsi kanseri yayar mı?
Hayır. İnce iğne biyopsisinin kanseri yaydığına dair kanıt yoktur. Güvenli bir işlemdir.

Biyopsi sonucum iyi huylu çıktı, bir daha biyopsi gerekir mi?
Genellikle hayır. Nodül ultrasonla takip edilir. Belirgin büyüme veya yeni şüpheli özellikler gelişirse tekrar biyopsi düşünülebilir.

Biyopsi sonucu ne kadar güvenilir?
İyi huylu sonuçların doğruluğu oldukça yüksektir. Ancak hiçbir test yüzde yüz kesin değildir; bu nedenle takip sürdürülür.

Birden fazla nodülüm var, hepsinden biyopsi mi yapılacak?
Hayır. Ultrason özelliklerine göre biyopsi gerektiren nodüller seçilir.

Kaynaklar: Amerikan Tiroid Derneği (ATA) Tiroid Nodülleri Kılavuzu; Bethesda Tiroid Sitopatolojisi Raporlama Sistemi; Avrupa Tiroid Derneği (ETA) kılavuzları.