Tiroid Kisti

Tiroid kisti, tiroid bezi içinde sıvıyla dolu bir boşluk olarak tanımlanır. Ultrason kullanımının yaygınlaşmasıyla tiroid kistleri oldukça sık saptanır hale gelmiştir. Kistlerin büyük çoğunluğu iyi huyludur; çoğu, bir tiroid nodülünün zamanla kısmen sıvılaşmasıyla oluşur. Yine de her kistin bir uzman tarafından ultrasonla değerlendirilmesi, içinde katı bölüm bulunup bulunmadığının ve takip gerekip gerekmediğinin belirlenmesi önemlidir.

Tiroid kisti türleri

• Saf (basit) kist: Tamamen sıvı içeren, ince duvarlı kisttir. Gerçek saf kistler seyrektir ve kanser riski son derece düşüktür.
• Karma (kistik-solid) nodül: Hem sıvı hem katı bölüm içerir. Tiroid kistlerinin çoğu bu gruptadır. Değerlendirmede asıl önemli olan katı bölümün ultrason özellikleridir.
• Süngerimsi (spongiform) nodül: Çok sayıda küçük kistik alandan oluşan, genellikle iyi huylu kabul edilen görünümdür.
• Kanamalı kist: Nodül içine kanama olmasıyla hızla büyüyen kisttir.

Belirtiler

Küçük kistler çoğunlukla hiçbir yakınmaya yol açmaz ve başka bir nedenle yapılan görüntülemede tesadüfen bulunur. Büyüdükçe şu belirtiler görülebilir:

• Boynun ön kısmında elle fark edilen veya görülen şişlik
• Yutkunurken takılma hissi, boğazda baskı
• Nadiren ses değişikliği
• Kist içine kanama olduğunda ani gelişen, ağrılı şişlik

Ani ve ağrılı büyüme korkutucu olsa da çoğunlukla iyi huylu bir kanamadır ve birkaç hafta içinde kendiliğinden küçülebilir. Nefes darlığı gibi ciddi bası belirtilerinde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Tanı: ultrason, TI-RADS ve biyopsi

Değerlendirmenin temeli tiroid ultrasonudur. Ultrasonla kistin boyutu, duvar yapısı, katı bölümün oranı ve özellikleri incelenir ve risk genellikle TI-RADS gibi sistemlerle sınıflandırılır. Ayrıca TSH ölçülerek tiroidin genel işlevi kontrol edilir.

Saf kistlerde kanser şüphesi için biyopsi genellikle gerekmez. Karma nodüllerde ise katı bölüm belirli bir boyutu aşıyor veya şüpheli özellikler taşıyorsa, katı kısımdan ultrason eşliğinde ince iğne biyopsisi yapılır. Yalnızca sıvıdan alınan örnekler çoğu zaman yetersiz sonuç verir; bu nedenle iğnenin katı bölüme yönlendirilmesi önemlidir. Sonuç Bethesda sistemine göre raporlanır.

Tedavi seçenekleri

Tedavi kistin büyüklüğüne, yakınma yapıp yapmadığına ve biyopsi sonucuna göre belirlenir:

• İzlem: Küçük ve yakınma yapmayan iyi huylu kistlerde belirli aralıklarla ultrason kontrolü çoğu zaman yeterlidir.
• İğne ile boşaltma (aspirasyon): Rahatsızlık veren kistler sıvısı çekilerek küçültülebilir. Ancak kist kısa sürede tekrar dolabilir.
• Etanol ablasyonu: Tekrar dolan iyi huylu kistlerde, boşaltma sonrası kist içine alkol verilerek kistin yapışması sağlanır; deneyimli merkezlerde sık kullanılan bir yöntemdir.
• Radyofrekans ablasyon: Katı bölümü belirgin iyi huylu karma nodüllerde seçilmiş hastalarda uygulanabilir.
• Cerrahi: Çok büyük, tekrarlayan, bası yapan ya da biyopsi sonucu şüpheli olan kistlerde düşünülür.

Tiroid ilacıyla kisti küçültme yaklaşımı günümüzde rutin olarak önerilmemektedir.

Tiroid kisti kanser olur mu?

Saf kistlerin kansere dönüşmesi beklenmez. Karma nodüllerde ise kanser olasılığı düşük olmakla birlikte sıfır değildir; özellikle katı bölümde düzensiz kenar, mikrokalsifikasyon veya çok koyu (hipoekoik) görünüm gibi bulgular varsa dikkatli değerlendirme gerekir. Bazı papiller tiroid kanserleri ve özellikle boyundaki yayılımları kistik görünebilir. Bu nedenle kararları ultrason bulgularına göre bir endokrinoloğun vermesi en doğrusudur.

Takip ve günlük yaşam

İyi huylu olduğu belirlenen kistlerde takip aralığı genellikle 1–2 yıl gibi sürelerle başlar ve değişiklik yoksa seyrekleştirilir. Hızlı büyüme, yeni ses kısıklığı, yutma güçlüğü veya boyunda yeni şişlikler fark edilirse kontrol öne alınmalıdır. Kist nedeniyle özel bir diyet ya da yaşam kısıtlaması gerekmez.

Sık Sorulan Sorular

Tiroid kisti kendiliğinden kaybolur mu? Özellikle kanamaya bağlı kistler zamanla kendiliğinden küçülebilir veya kaybolabilir; diğerleri genellikle uzun süre aynı kalır ve izlenir.

Kist boşaltıldıktan sonra neden tekrar doluyor? Kist duvarı sıvı üretmeye devam edebildiği için tekrar dolum sıktır. Bu durumda etanol ablasyonu veya cerrahi gibi seçenekler değerlendirilebilir.

Her tiroid kistine biyopsi yapılır mı? Hayır. Saf kistlerde genellikle gerekmez; karma nodüllerde biyopsi kararı katı bölümün boyutu ve ultrason özelliklerine göre verilir.

İlgili sayfalar: Tiroid nodülü, Tiroid ultrasonu, TI-RADS, İnce iğne biyopsisi, Bethesda sınıflaması, Radyofrekans ablasyon, Papiller tiroid kanseri, Boyunda şişlik neden olur.