Boyunda Şişlik Neden Olur?

Boyunda fark edilen bir şişlik çoğu insanı endişelendirir. Boyunda şişliğe neden olabilecek birçok farklı yapı ve hastalık vardır. Bunların büyük çoğunluğu zararsızdır; ancak bazı şişliklerin hızla değerlendirilmesi gerekir. Şişliğin yeri, kıvamı, ne kadar süredir var olduğu ve eşlik eden belirtiler, nedeni anlamada yol göstericidir.

Boynun ön ortasında şişlik: Tiroid kaynaklı olabilir

Tiroid bezi, boynun ön kısmında, gırtlak çıkıntısının hemen altında yer alır. Tiroid kaynaklı şişliklerin tipik özelliği, yutkunurken yukarı-aşağı hareket etmesidir.

Guatr

Tiroid bezinin yaygın büyümesidir. İyot eksikliği, Hashimoto, Graves hastalığı gibi nedenlerle olabilir. Ayrıntılar: Guatr Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Tiroid nodülü

Tiroid içinde tek veya çok sayıda kitle. Çoğu iyi huyludur. Ayrıntılar: Tiroid Nodülü

Tiroid kisti

Sıvı dolu nodüllerdir. Bazen içine kanama olduğunda aniden büyüyüp ağrı yapabilir. Bu durum korkutucu olsa da genellikle zararsızdır.

Tiroid iltihabı

Subakut tiroiditte bez şişer ve belirgin şekilde ağrılıdır. Ayrıntılar: Subakut Tiroidit

Tiroglossal kanal kisti

Doğumsal bir kalıntıdır; boynun ön orta çizgisinde, genellikle dil çıkarıldığında yukarı hareket eden bir şişlik olarak görülür. Çocuklarda ve gençlerde daha sıktır.

Boynun yanlarında şişlik

Lenf bezleri

Boynun yanlarındaki şişliklerin en sık nedeni büyümüş lenf bezleridir:

• Enfeksiyonlar: Boğaz, diş, kulak enfeksiyonları ve soğuk algınlığı sırasında lenf bezleri büyüyebilir. Bu bezler genellikle hassas ve yumuşaktır; enfeksiyon geçtikten birkaç hafta sonra küçülür.
• Tiroid kanseri yayılımı: Papiller tiroid kanseri boyundaki lenf bezlerine yayılabilir. Ayrıntılar: Papiller Tiroid Kanseri
• Diğer nedenler: Lenfoma ve başka kanserlerin yayılımı.

Tükürük bezleri

Kulak önündeki ve çene altındaki tükürük bezlerinde taş, iltihap veya tümörler şişliğe yol açabilir.

Doğumsal kistler

Boynun yan tarafında yerleşen bazı doğumsal kistler (brankial kist) yetişkinlikte fark edilebilir.

Diğer

• Yağ bezeleri (lipom)
• Cilt altı kistler
• Kas veya damarlardan kaynaklanan yapılar

Ne zaman acil değerlendirme gerekir?

Şu durumlarda vakit kaybetmeden hekime başvurun:

• Haftalar içinde hızla büyüyen şişlik
• Nefes darlığı veya hırıltılı solunum
• Yutma güçlüğü
• Kalıcı ses kısıklığı
• Sert, hareketsiz, çevreye yapışık kitle
• Açıklanamayan kilo kaybı, gece terlemesi, ateş
• İki-üç haftadan uzun süren, küçülmeyen lenf bezi
• Çocuklarda veya gençlerde boyunda yeni kitle

Nefes almakta zorlanıyorsanız 112’yi arayın.

Değerlendirme nasıl yapılır?

• Muayene: Şişliğin yeri, boyutu, kıvamı, hassasiyeti ve yutkunmayla hareketi değerlendirilir. Ayrıntılar: Tiroid Muayenesi Nasıl Yapılır?
• Boyun ultrasonu: Şişliğin tiroid kaynaklı mı yoksa lenf bezi veya başka bir yapı mı olduğunu gösterir. Ayrıntılar: Tiroid Ultrasonu
• Kan testleri: TSH ve gerekirse diğer testler.
• İnce iğne biyopsisi: Gerekli durumlarda. Ayrıntılar: İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi
• Diğer görüntülemeler: Tomografi veya MR gerekebilir.

Hangi doktora gidilmeli?

İlk değerlendirme için aile hekimi veya dahiliye uzmanına başvurabilirsiniz. Tiroid kaynaklı şişliklerde endokrinoloji, diğer boyun kitlelerinde kulak burun boğaz uzmanı değerlendirme yapar. Ayrıntılar: Tiroid İçin Hangi Doktora Gidilir?

Evde boyun bölgenizi nasıl kontrol edebileceğinizi öğrenmek için: Evde Boyun Kontrolü Nasıl Yapılır?

Sık Sorulan Sorular

Boynumdaki şişlik yutkunurken hareket ediyor, tiroid mi?
Yutkunmayla hareket eden ön boyun şişlikleri genellikle tiroid kaynaklıdır. Ultrasonla doğrulanması gerekir.

Boğaz ağrısından sonra boynumda şişlik oldu, endişelenmeli miyim?
Enfeksiyonla birlikte büyüyen lenf bezleri genellikle zararsızdır ve birkaç hafta içinde küçülür. Küçülmezse hekime başvurun.

Boynumdaki şişlik ağrısız, bu iyi mi kötü mü?
Ağrısız olması tek başına bir şey ifade etmez. Değerlendirme şişliğin diğer özelliklerine ve görüntülemeye göre yapılır.

Boyun şişliği kendiliğinden geçer mi?
Enfeksiyona bağlı lenf bezleri genellikle geçer. Tiroid nodülleri ve guatr çoğunlukla yerinde kalır ancak çoğu zararsızdır.

Kaynaklar: Amerikan Tiroid Derneği (ATA) Tiroid Nodülleri Kılavuzu; Amerikan Kulak Burun Boğaz-Baş Boyun Cerrahisi Akademisi Yetişkinlerde Boyun Kitlesi Kılavuzu; Avrupa Tiroid Derneği (ETA) kılavuzları.