Tiroid ve Kilo Kaybı

İstemsiz kilo kaybı, yani diyet yapmadan ve egzersizi artırmadan kilo vermek, ciddiye alınması gereken bir belirtidir. Tiroidin fazla çalışması (hipertiroidi) bu durumun önemli ve sık nedenlerinden biridir. Ancak açıklanamayan kilo kaybının başka nedenleri de olabileceği için mutlaka değerlendirilmelidir.

Hipertiroidi neden kilo kaybettirir?

Fazla tiroid hormonu:

• Bazal metabolizmayı belirgin şekilde artırır; vücut dinlenirken bile fazla enerji harcar.
• Kas ve yağ dokusunun yıkımını hızlandırır.
• Bağırsak hareketlerini artırarak sık dışkılamaya yol açar.

Hipertiroidide çoğu zaman iştah artar. Kişi daha fazla yemesine rağmen kilo kaybeder. Bu durum, kilo kaybının tiroidle ilgili olabileceğine dair önemli bir ipucudur.

Ayrıntılar: Hipertiroidi

Eşlik eden belirtiler

Kilo kaybına şunlar eşlik ediyorsa tiroid testi yaptırmak önemlidir:

• Çarpıntı
• Terleme, sıcağa dayanamama
• Ellerde titreme
• Sinirlilik, uykusuzluk
• Sık dışkılama
• Kas güçsüzlüğü
• Gözlerde değişiklik
• Boyunda şişlik

Yaşlılarda dikkat

Yaşlılarda hipertiroidi çoğu zaman gençlerdeki gibi belirgin belirtiler vermez. Kişide iştah artmaz, aksine iştahsızlık olabilir. Tek bulgu açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik veya kalp ritim bozukluğu olabilir. Bu tablo kolayca başka hastalıklarla karıştırılabilir. Ayrıntılar: Yaşlılarda Tiroid Hastalıkları

Kas kaybı

Hipertiroidide kaybedilen kilonun bir kısmı kas dokusudur. Bu nedenle özellikle uyluk ve omuz kaslarında güçsüzlük, merdiven çıkarken veya oturduğu yerden kalkarken zorlanma görülebilir. Tedaviden sonra kas gücü genellikle geri döner; düzenli egzersiz bu süreci hızlandırabilir. Ayrıntılar: Tiroid Hastaları İçin Egzersiz

Tedavi sonrası kilo

Hipertiroidi tedavi edildiğinde:

• Kaybedilen kilolar genellikle geri gelir.
• Bazı kişilerde artmış iştah bir süre devam ettiği için önceki kilonun üzerine çıkılabilir.
• Bu dönemde porsiyon kontrolüne dikkat etmek faydalıdır.

Ayrıntılar: Tiroid ve Kilo Alma

Levotiroksin fazla dozu

Levotiroksin kullanan biri açıklanamayan kilo kaybı, çarpıntı ve terleme yaşıyorsa, ilaç dozu fazla geliyor olabilir. Bu durumda hekime başvurulmalı ve TSH kontrol edilmelidir. Doz kendi başına değiştirilmemelidir. Ayrıntılar: Levotiroksin

Kilo kaybının diğer nedenleri

Tiroid testleri normalse açıklanamayan kilo kaybının başka nedenleri araştırılmalıdır:

• Diyabet (özellikle kontrolsüz)
• Sindirim sistemi hastalıkları (çölyak, iltihabi bağırsak hastalıkları)
• Depresyon, kaygı bozuklukları
• Yeme bozuklukları
• Enfeksiyonlar (tüberküloz gibi)
• Böbreküstü bezi yetmezliği
• Kanserler
• İlaç yan etkileri

Altı ile on iki ay içinde vücut ağırlığınızın belirgin bir kısmını istemeden kaybettiyseniz mutlaka hekime başvurun.

Sık Sorulan Sorular

Çok yiyorum ama kilo veriyorum, tiroid olabilir mi?
Olabilir. Bu durum hipertiroidinin tipik belirtilerinden biridir. Tiroid testi yaptırmanız uygun olur.

Hipertiroidi tedavisi sırasında kilo almaya başladım, normal mi?
Evet, hormonlar normale döndükçe kilo alımı beklenir.

Kilo kaybı için tiroid testi yeterli mi?
Tiroid testi önemli bir başlangıçtır. Normal çıkarsa diğer nedenler araştırılmalıdır.

Hipertiroidide nasıl beslenmeliyim?
Yeterli kalori ve protein alımı önemlidir. Kas kaybını azaltmak için protein ağırlıklı ve dengeli beslenme önerilir. Ayrıntılar: Tiroid Hastaları Nasıl Beslenmeli?

Kaynaklar: Amerikan Tiroid Derneği (ATA) Hipertiroidi Kılavuzu; Avrupa Tiroid Derneği (ETA) kılavuzları; Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği kılavuzu.