Tiroid ve Kilo Alma

“Tiroidim var, o yüzden kilo alıyorum” cümlesi çok sık duyulur. Tiroid hormonları gerçekten de metabolizmayı etkiler ve hipotiroidi kilo alımına katkıda bulunabilir. Ancak tiroidin kilo üzerindeki etkisi genellikle sanıldığından çok daha sınırlıdır. Bu sayfada tiroid ile kilo arasındaki gerçek ilişkiyi anlatıyoruz.

Hipotiroidi neden kilo aldırır?

Tiroid hormonu azaldığında:

• Dinlenme halindeki enerji harcaması (bazal metabolizma) azalır.
• Vücutta tuz ve su tutulumu artar; özellikle yüzde ve göz çevresinde şişlik olur.
• Yorgunluk nedeniyle fiziksel aktivite azalır.

Ne kadar kilo aldırır?

Hipotiroidiye bağlı kilo artışı genellikle birkaç kilo düzeyindedir. Bu kilonun önemli bir kısmı yağ değil, vücutta biriken su ve tuzdur. Ağır ve uzun süreli hipotiroidide daha fazla kilo alımı görülebilir.

Belirgin ve büyük miktarda kilo artışı genellikle tek başına tiroidle açıklanamaz. Bu durumda beslenme, hareket, uyku, stres, diğer hormonlar ve ilaçlar gibi başka nedenler de değerlendirilmelidir.

Tedaviyle kilo verilir mi?

• Hipotiroidi tedavi edildiğinde vücutta biriken fazla su atılır ve birkaç kilo kendiliğinden verilebilir.
• Ancak tedavi öncesinde var olan fazla kiloların tamamının tedaviyle gitmesi genellikle beklenmez.
• Tedaviden sonra kilo vermek, tiroid hastalığı olmayan kişilerde olduğu gibi dengeli beslenme ve düzenli hareketle mümkündür.

Ayrıntılar: Tiroid Hastalığında Kilo Verme

Tiroid ilacı zayıflatır mı?

Hayır. Levotiroksin bir zayıflama ilacı değildir.

• Doğru dozda kullanıldığında yalnızca eksik olan hormonu yerine koyar.
• Kilo vermek amacıyla dozun kendi başına artırılması veya tiroid hastalığı olmayan kişilerin tiroid ilacı kullanması tehlikelidir. Çarpıntı, kalp ritim bozukluğu, kemik erimesi ve kas kaybına yol açabilir.
• “Doğal zayıflama” adıyla satılan bazı ürünlerde gizli tiroid hormonu bulunabilir. Bu ürünler ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.

Ayrıntılar: Levotiroksin

Hipertiroidi tedavisinden sonra kilo alma

Hipertiroidi tedavi edildiğinde, hastalık sırasında kaybedilen kilolar genellikle geri gelir. Bazı kişilerde hastalık döneminde artan iştah tedaviden sonra da sürdüğü için önceki kilonun üzerine çıkılabilir. Özellikle radyoaktif iyot veya ameliyat sonrasında gelişen hipotiroidinin zamanında tedavi edilmesi önemlidir.

Bu dönemde beslenmeye dikkat etmek ve iştahın normale döndüğünü bilmek faydalıdır. Ayrıntılar: Hipertiroidi

Hashimoto ve kilo

Hashimoto tiroiditi olan ancak tiroid hormonları normal olan kişilerde, hastalığın tek başına belirgin kilo artışına yol açtığı gösterilmemiştir. Hormonlar normalken yaşanan kilo artışında diğer nedenler değerlendirilmelidir. Ayrıntılar: Hashimoto Tiroiditi Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Kilo alımının diğer nedenleri

Tiroid testleriniz normalse ama kilo alıyorsanız şu nedenler araştırılabilir:

• Kalori alımında artış, hareketsizlik
• Uyku yetersizliği
• Stres
• Bazı ilaçlar (kortizon, bazı antidepresanlar, bazı diyabet ilaçları, bazı psikiyatri ilaçları)
• Polikistik over sendromu
• İnsülin direnci
• Menopoz. Ayrıntılar: Tiroid ve Menopoz
• Cushing sendromu (nadir)

Sık Sorulan Sorular

TSH’m hafif yüksek, kilolarımın sebebi bu mu?
Hafif TSH yüksekliğinin kilo üzerindeki etkisi genellikle çok azdır. Diğer nedenlerin de değerlendirilmesi gerekir.

Tiroid ameliyatından sonra kilo alacak mıyım?
Doğru dozda levotiroksin kullanıldığında ameliyat tek başına belirgin kilo artışına yol açmaz.

Kilo verirsem ilaç dozum değişir mi?
Belirgin kilo değişimlerinde levotiroksin dozu yeniden ayarlanabilir. Kontrol tahlili yaptırmanız uygun olur.

Tiroid hastaları için özel bir diyet var mı?
Tiroid hastalarına özgü bir zayıflama diyeti yoktur. Genel sağlıklı beslenme ilkeleri geçerlidir. Ayrıntılar: Tiroid Hastaları Nasıl Beslenmeli?

Kaynaklar: Amerikan Tiroid Derneği (ATA) hasta bilgilendirme materyalleri; Avrupa Tiroid Derneği (ETA) kılavuzları; Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği kılavuzu.