Tiroid Hastalıklarının Belirtileri

Tiroid bezi vücudun neredeyse tüm organlarını etkilediği için tiroid hastalıklarının belirtileri de çok çeşitlidir. Yorgunluktan çarpıntıya, saç dökülmesinden adet düzensizliğine kadar pek çok şikâyet tiroidle ilgili olabilir. Ancak bu belirtilerin çoğu başka nedenlerle de ortaya çıkabildiği için tiroid hastalığı tanısı yalnızca belirtilere bakarak değil, kan testleriyle konur.

Tiroid az çalıştığında (hipotiroidi)

Tiroid hormonu azaldığında vücudun işleyişi yavaşlar. Sık görülen belirtiler:

• Yorgunluk, halsizlik, sürekli uyku hali
• Üşüme, soğuğa tahammülsüzlük
• Birkaç kilo alma veya kilo vermede zorluk
• Kabızlık
• Cilt kuruluğu, saç dökülmesi ve incelmesi, tırnaklarda kırılma
• Yüzde, özellikle göz çevresinde şişlik
• Ses kalınlaşması
• Unutkanlık, dikkat dağınıklığı, zihinsel yavaşlık
• Keyifsizlik, depresif ruh hali
• Kas ağrıları ve krampları
• Adet kanamalarında artış veya düzensizlik
• Yavaş nabız

Ayrıntılar: Hipotiroidi

Tiroid fazla çalıştığında (hipertiroidi)

Fazla tiroid hormonu vücudu hızlandırır:

• Çarpıntı, hızlı kalp atışı
• İştah artmasına rağmen kilo kaybı
• Aşırı terleme, sıcağa dayanamama
• Ellerde titreme
• Sinirlilik, huzursuzluk, kaygı
• Uykusuzluk
• Sık dışkılama veya ishal
• Kas güçsüzlüğü, özellikle merdiven çıkarken
• Adet kanamalarında azalma
• Saç incelmesi

Graves hastalığında bunlara gözlerde batma, sulanma, öne doğru çıkma ve çift görme eklenebilir. Ayrıntılar: Hipertiroidi, Graves Göz Hastalığı

Bezin yapısıyla ilgili belirtiler

Tiroid bezinde büyüme (guatr) veya nodül olduğunda şu belirtiler görülebilir:

• Boynun ön kısmında görünür veya ele gelen şişlik
• Yutkunurken takılma hissi
• Boğazda baskı veya dolgunluk hissi
• Sırtüstü yatarken nefes almada zorlanma
• Ses kısıklığı (nadir)

Ayrıntılar: Boyunda Şişlik Neden Olur?, Tiroid Nodülü

Belirtiler neden yanıltıcı olabilir?

• Belirtiler yavaş gelişir: Hipotiroidi aylar hatta yıllar içinde sinsice ilerleyebilir. Kişi değişikliğe alışır ve fark etmez.
• Belirtiler başka hastalıklarla karışır: Yorgunluk; demir eksikliği, B12 eksikliği, uyku bozuklukları, depresyon, diyabet ve pek çok başka nedenle de görülebilir.
• Yaşa göre farklılık gösterir: Yaşlılarda hipertiroidi çarpıntı yerine yalnızca kilo kaybı, halsizlik veya kalp ritim bozukluğuyla kendini gösterebilir. Ayrıntılar: Yaşlılarda Tiroid Hastalıkları
• Hafif hastalıkta belirti olmayabilir: Subklinik tiroid hastalıkları çoğunlukla hiç belirti vermez.

Bu nedenle “bende şu belirtiler var, kesin tiroiddir” demek doğru değildir. Aynı şekilde belirti olmaması tiroid hastalığı olmadığını da göstermez.

Ne zaman tiroid testi yaptırılmalı?

Şu durumlarda hekiminize danışarak tiroid testi yaptırmanız uygun olur:

• Yukarıdaki belirtilerden birkaçının birlikte ve uzun süredir olması
• Boyunda şişlik fark edilmesi
• Ailede tiroid hastalığı
• Gebelik planı veya gebelik
• Doğumdan sonraki ilk yıl içinde belirgin yorgunluk veya ruh hali değişiklikleri
• Tip 1 diyabet, çölyak gibi otoimmün hastalıklar
• Yeni ortaya çıkan kalp ritim bozukluğu
• Açıklanamayan kolesterol yüksekliği
• Amiodaron, lityum gibi tiroidi etkileyen ilaçların kullanımı

Tarama için genellikle TSH testi yeterlidir. Ayrıntılar: TSH Testi

Ne zaman acil başvurmalı?

• Boyunda hızla büyüyen şişlik, nefes darlığı
• Yüksek ateş, çok hızlı kalp atışı ve bilinç bulanıklığı (bilinen hipertiroidide)
• Aşırı uyku hali, vücut ısısında düşme ve bilinç değişikliği (bilinen hipotiroidide)
• Görmede ani azalma (Graves hastalığında)

Ayrıntılar: Tiroid Krizi ve Miksödem Koması

Sık Sorulan Sorular

Belirtilerim var ama tahlillerim normal, ne yapmalıyım?
TSH normalse tiroid fonksiyonlarınız büyük olasılıkla normaldir. Şikâyetlerinizin diğer nedenlerinin araştırılması gerekir.

Tiroid hastalığı belirti vermeden olabilir mi?
Evet. Özellikle hafif (subklinik) hastalıklar ve küçük nodüller çoğunlukla belirti vermez.

Hem hipotiroidi hem hipertiroidi belirtileri aynı kişide olabilir mi?
Bazı tiroiditlerde önce hormon yüksekliği, ardından hormon eksikliği dönemi yaşanabilir. Ayrıntılar: Sessiz

Belirtiler tedaviyle ne kadar sürede geçer?
Hormonlar dengeye geldikten sonra belirtilerin çoğu haftalar ile birkaç ay içinde düzelir.

Kaynaklar: Amerikan Tiroid Derneği (ATA) hasta bilgilendirme materyalleri; Avrupa Tiroid Derneği (ETA) kılavuzları; Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği kılavuzu.