Sessiz (Ağrısız) Tiroidit: Belirtileri, Nedenleri ve Seyri

Sessiz tiroidit, tiroid bezinin ağrısız şekilde iltihaplanmasıdır. Adını, subakut tiroiditin aksine boyunda ağrı yapmamasından alır. Genellikle geçici bir hormon yüksekliği dönemiyle başlar, ardından geçici hormon eksikliği olabilir ve çoğu hastada bez yeniden normal çalışmaya başlar. “Ağrısız tiroidit” veya “sessiz lenfositik tiroidit” olarak da adlandırılır.

Neden olur?

Sessiz tiroidit, Hashimoto tiroiditine benzer şekilde bağışıklık sistemi kaynaklı bir iltihaptır. Hastaların bir kısmında anti-TPO antikoru pozitiftir.

Doğumdan sonraki ilk yıl içinde ortaya çıkan aynı tablo doğum sonrası tiroidit olarak adlandırılır. Ayrıntılar: Doğum Sonrası Tiroidit

İlaçlarla ilişkili sessiz tiroidit

Bazı ilaçlar ağrısız tiroiditi tetikleyebilir:

• Lityum: Ayrıntılar: Lityum ve Tiroid
• Amiodaron: Ayrıntılar: Amiodaron ve Tiroid
• İnterferon-alfa ve interlökin-2
• Bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri: Son yıllarda kanser tedavisinde yaygın kullanılan bu ilaçlar, tiroid iltihabının sık görülen nedenlerinden biri haline gelmiştir. Bu ilaçları kullanan hastalarda tiroid fonksiyonları düzenli olarak izlenir.
• Bazı hedefe yönelik kanser ilaçları (tirozin kinaz inhibitörleri)

Belirtileri

Hormon yüksekliği evresi

• Çarpıntı
• Sinirlilik, huzursuzluk
• Terleme, sıcağa tahammülsüzlük
• Kilo kaybı
• Uykusuzluk
• Yorgunluk

Bu belirtiler genellikle Graves hastalığına göre daha hafiftir. Gözlerde Graves’e özgü değişiklikler görülmez. Bez hafif büyümüş olabilir ancak ağrılı değildir.

Hormon eksikliği evresi

• Yorgunluk, halsizlik
• Üşüme
• Kabızlık
• Kilo alma
• Keyifsizlik

Seyri

1. Tirotoksik evre: Genellikle birkaç hafta ile iki-üç ay sürer.
2. Hipotiroid evre: Birkaç hafta ile birkaç ay sürebilir. Herkeste görülmez.
3. İyileşme: Çoğu hastada bez yeniden normal çalışır.

Hastaların bir kısmında yıllar içinde kalıcı hipotiroidi gelişebilir. Hastalık ilerleyen yıllarda tekrarlayabilir.

Graves hastalığından nasıl ayrılır?

Bu ayrım çok önemlidir, çünkü tedavileri tamamen farklıdır:

Ayrıntılar: Graves Hastalığı, TRAb Testi, Tiroid Sintigrafisi

Tedavi

• Antitiroid ilaçlar kullanılmaz. Bez fazla hormon üretmediği için metimazol veya PTU etkili değildir.
• Beta blokerler: Çarpıntı ve titreme gibi belirtileri hafifletmek için kullanılabilir.
• Hipotiroid evrede: Belirtiler belirginse veya hasta gebelik planlıyorsa geçici levotiroksin tedavisi verilebilir. Tedavi birkaç ay sonra yeniden değerlendirilir.
• İlaçla ilişkili tiroiditte: Tetikleyen ilacın kesilmesi her zaman gerekmez. Örneğin kanser tedavisi alan hastalarda tiroid sorunu genellikle tedavi edilerek kanser ilacına devam edilir. Bu karar ilgili hekimler tarafından birlikte verilir.

Takip

Belirtiler geçtikten sonra da tiroid fonksiyonları birkaç ay boyunca, ardından yılda bir kontrol edilmelidir. Kalıcı hipotiroidi riski özellikle anti-TPO antikoru pozitif olanlarda daha yüksektir.

Sık Sorulan Sorular

Sessiz tiroidit tekrarlar mı?
Bazı hastalarda yıllar içinde tekrarlayabilir. Özellikle doğumdan sonra gelişen tiroidit, sonraki gebeliklerde tekrar görülebilir.

Kanser ilacı kullanırken tiroidim bozuldu, ilacı bırakmam gerekir mi?
Çoğu zaman hayır. Tiroid sorunu genellikle ayrı olarak tedavi edilir. Kararı onkoloğunuz ve endokrinoloğunuz birlikte verir.

Tiroidim normale döndü, artık kontrole gerek var mı?
Evet. Kalıcı hipotiroidi gelişme ihtimali olduğu için düzenli kontrol önerilir.

Bu hastalık ilerde gebeliğimi etkiler mi?
Tiroid fonksiyonlarınız normalse genellikle etkilemez. Gebelik planlarken hekiminize bu öyküyü bildirmeniz uygun olur. Ayrıntılar: Gebelik Planlarken Tiroid

Kaynaklar: Amerikan Tiroid Derneği (ATA) Hipertiroidi ve Tirotoksikozun Diğer Nedenleri Kılavuzu; Avrupa Tiroid Derneği (ETA) kılavuzları; Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği (ESMO) bağışıklık tedavisi yan etkileri kılavuzu.