Tiroid ve Tansiyon

Tiroid hormonları kalbin çalışmasını ve damarların genişliğini doğrudan etkiler. Bu nedenle hem tiroidin fazla çalışması hem de az çalışması tansiyon değerlerini değiştirebilir. Tiroide bağlı yüksek tansiyon, “ikincil hipertansiyon” adı verilen ve altta yatan nedeni tedavi edildiğinde düzelebilen tansiyon türlerinden biridir.

Tansiyon nasıl ölçülür?

Tansiyon iki değerle ifade edilir:

• Sistolik (büyük) tansiyon: Kalp kasıldığında damarlardaki basınç.
• Diyastolik (küçük) tansiyon: Kalp gevşediğinde damarlardaki basınç.

Tiroid hastalıkları bu iki değeri farklı şekilde etkiler.

Hipertiroidi ve tansiyon

Fazla tiroid hormonu:

• Kalbin daha hızlı ve daha güçlü kasılmasına yol açar.
• Kalbin pompaladığı kan miktarını artırır.
• Damarları genişletir.

Bunun sonucunda:

• Sistolik (büyük) tansiyon yükselir.
• Diyastolik (küçük) tansiyon normal kalır veya düşebilir.
• Büyük ve küçük tansiyon arasındaki fark açılır.

Hipertiroidi tedavi edildiğinde bu tansiyon değişiklikleri genellikle düzelir. Tedavinin başında kullanılan beta blokerler hem çarpıntıyı hem de tansiyonu kontrol etmeye yardımcı olur.

Ayrıntılar: Hipertiroidi

Hipotiroidi ve tansiyon

Tiroid hormonu eksikliğinde:

• Damarlar sertleşir ve daralır; damar direnci artar.
• Kalp daha yavaş ve daha az güçlü çalışır.

Bunun sonucunda:

• Diyastolik (küçük) tansiyon yükselir.
• Büyük ve küçük tansiyon arasındaki fark daralır.

Hipotiroidiye bağlı tansiyon yüksekliği, levotiroksin tedavisiyle hormonlar dengeye geldiğinde birçok hastada düzelir veya azalır.

Ayrıntılar: Hipotiroidi

Yüksek tansiyonu olanlarda tiroid testi

Yüksek tansiyon tanısı alan kişilerde, özellikle şu durumlarda tiroid testleri önerilir:

• Genç yaşta ortaya çıkan yüksek tansiyon
• İlaçlara rağmen kontrol edilemeyen tansiyon
• Tansiyonla birlikte çarpıntı, kilo değişimi, yorgunluk gibi tiroid belirtilerinin olması
• Küçük tansiyonun belirgin yüksek olması

Tiroid ve kalp-damar sağlığı

Tansiyon, tiroidin kalp-damar sistemi üzerindeki etkilerinden yalnızca biridir. Tiroid hastalıkları ayrıca:

• Kalp ritmini etkiler. Ayrıntılar: Tiroid ve Kalp Ritmi
• Kolesterolü etkiler. Ayrıntılar: Tiroid ve Kolesterol

Tansiyon ilaçları ve tiroid

• Beta blokerler: Hipertiroidide belirtileri kontrol etmek için sık kullanılır. Hipertiroidi belirtilerini maskeleyebilir.
• Diğer tansiyon ilaçları: Levotiroksin ile genellikle önemli bir etkileşimleri yoktur.
• Tiroid tedavisiyle tansiyonunuz düşerse, tansiyon ilacı dozunuzun azaltılması gerekebilir. Tansiyon ilacınızı kendi başınıza kesmeyin.

Tansiyon için genel öneriler

• Tuzu azaltın, ancak kullandığınız tuz iyotlu olsun. Ayrıntılar: İyot Nedir, İyotlu Tuz Neden Önemli?
• Düzenli egzersiz yapın. Ayrıntılar: Tiroid Hastaları İçin Egzersiz
• Sağlıklı kiloyu koruyun.
• Sigarayı bırakın.
• Alkolü sınırlayın.
• Stresi yönetin. Ayrıntılar: Tiroid ve Stres
• Tansiyonunuzu düzenli ölçün.

Ne zaman acil başvurmalı?

• Çok yüksek tansiyonla birlikte şiddetli baş ağrısı, göğüs ağrısı, nefes darlığı, görme bozukluğu
• Konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol veya bacakta güçsüzlük

Bu durumlarda 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Tansiyonum yüksek, tiroidden olabilir mi?
Olabilir. Tiroid hastalığı, yüksek tansiyonun araştırılması gereken nedenlerinden biridir.

Tiroid tedavisiyle tansiyon ilacımı bırakabilir miyim?
Tansiyonunuz tiroide bağlıysa ilaç ihtiyacınız azalabilir. Ancak kararı hekiminiz vermelidir.

Levotiroksin tansiyonu yükseltir mi?
Doğru dozda kullanıldığında yükseltmez. Doz fazla gelirse büyük tansiyon yükselebilir.

Hipotiroidim var ve küçük tansiyonum yüksek, ilişkili mi?
Olabilir. Hipotiroidi küçük tansiyonu yükseltebilir. Tedaviyle düzelip düzelmediği takip edilmelidir.

Kaynaklar: Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) Hipertansiyon Kılavuzu; Amerikan Tiroid Derneği (ATA) kılavuzları; Avrupa Tiroid Derneği (ETA) kılavuzları.