Tiroid ve Kalp Ritmi: Çarpıntı, Atriyal Fibrilasyon ve Bradikardi

Kalp, tiroid hormonlarına en duyarlı organlardan biridir. Tiroid hormonları kalbin atış hızını, kasılma gücünü ve damarların gevşemesini doğrudan etkiler. Bu nedenle tiroidin fazla veya az çalışması kalp ritminde ve kalp sağlığında önemli değişikliklere yol açabilir. Neyse ki tiroide bağlı kalp sorunlarının çoğu, tiroid tedavisiyle düzelir.

Hipertiroidi ve kalp

Fazla tiroid hormonu kalbi “gaza basılmış” bir motor gibi çalıştırır.

Belirtiler

• Çarpıntı: Kalbin hızlı ve güçlü attığını hissetme
• Dinlenirken bile hızlı nabız
• Efor sırasında nefes darlığı
• Göğüs ağrısı (özellikle altta yatan damar hastalığı olanlarda)
• Ayaklarda şişme (kalp yetmezliği gelişirse)

Atriyal fibrilasyon

Atriyal fibrilasyon, kalbin üst odacıklarının düzensiz ve hızlı çalıştığı bir ritim bozukluğudur. Hipertiroidinin en önemli kalp komplikasyonlarından biridir.

• Özellikle 60 yaş üstünde ve altta yatan kalp hastalığı olanlarda daha sık görülür.
• Subklinik hipertiroidide de, özellikle TSH’si çok düşük olanlarda, risk artmıştır. Ayrıntılar: Subklinik Hipertiroidi
• Atriyal fibrilasyon kalpte pıhtı oluşumuna ve inme riskine yol açabilir.
• Yeni tanı konan her atriyal fibrilasyonda tiroid testleri yapılmalıdır.

Hipertiroidi tedavi edildiğinde hastaların önemli bir kısmında ritim kendiliğinden normale döner. Dönmezse kardiyolojik tedaviler uygulanır. Bu süreçte inme riskine karşı kan sulandırıcı tedavi kararı kardiyolog tarafından verilir.

Tedavi

• Beta blokerler: Kalp hızını yavaşlatır ve çarpıntıyı hızla azaltır. Hipertiroidi tedavisinin başında sık kullanılır.
• Hipertiroidinin kendisinin tedavisi: Antitiroid ilaçlar, radyoaktif iyot veya ameliyat. Ayrıntılar: Hipertiroidi

Hipotiroidi ve kalp

Tiroid hormonu eksikliğinde kalp yavaşlar ve damar yapısında değişiklikler olur.

Etkileri

• Yavaş nabız (bradikardi)
• Diyastolik tansiyon yüksekliği: Tansiyonun küçük değerinin yükselmesi. Ayrıntılar: Tiroid ve Tansiyon
• Kolesterol yüksekliği: Özellikle LDL (“kötü”) kolesterol yükselir. Bu nedenle yeni kolesterol yüksekliği saptanan kişilerde tiroid testleri önerilir. Ayrıntılar: Tiroid ve Kolesterol
• Kalp zarında sıvı birikmesi (perikardiyal efüzyon): Ağır hipotiroidide görülebilir.
• Egzersiz kapasitesinde azalma
• Uzun dönemde damar sertliği ve kalp hastalığı riskinde artış

Bu değişikliklerin çoğu tedaviyle düzelir.

Kalp hastalarında hipotiroidi tedavisi

Koroner arter hastalığı olan veya yaşlı kişilerde levotiroksin düşük dozla başlanır ve yavaş artırılır. Hızlı doz artışı kalbin oksijen ihtiyacını artırarak göğüs ağrısını veya ritim bozukluğunu tetikleyebilir. Tedavi sırasında göğüs ağrısı veya çarpıntı olursa hekime başvurulmalıdır. Ayrıntılar: Levotiroksin

Levotiroksin dozu fazla gelirse

Gereğinden yüksek levotiroksin dozu, özellikle yaşlılarda:

• Atriyal fibrilasyon riskini artırır
• Çarpıntıya yol açar
• Kalp kasında kalınlaşmaya neden olabilir

Bu nedenle levotiroksin kullananlarda düzenli TSH kontrolü önemlidir. Ayrıntılar: Yaşlılarda Tiroid Hastalıkları

Kalp ilaçları ve tiroid

• Amiodaron: Ritim bozukluğu tedavisinde kullanılan bu ilaç tiroidi sık olarak etkiler. Ayrıntılar: Amiodaron ve Tiroid
• Beta blokerler: Hipertiroidi belirtilerini maskeleyebilir.
• Varfarin: Tiroid durumundaki değişiklikler kan sulandırıcının etkisini değiştirebilir. Tiroid tedavisi başlandığında veya doz değiştiğinde INR takibi önemlidir.
• İyotlu kontrast madde: Kalp anjiyografisinde kullanılır; nodüler guatrı olan kişilerde hipertiroidiyi tetikleyebilir. Ayrıntılar: Toksik Nodüler Guatr ve Toksik Adenom

Ne zaman acile başvurmalı?

• Göğüs ağrısı
• Ani başlayan ve geçmeyen çarpıntı, özellikle baş dönmesi veya bayılma hissiyle birlikte
• Nefes darlığı
• Konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol veya bacakta güçsüzlük (inme belirtileri)

Bu durumlarda 112’yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Çarpıntım var, tiroid testi yaptırmalı mıyım?
Evet, çarpıntının değerlendirilmesinde tiroid testleri önerilen ilk testler arasındadır.

Hipertiroidi tedavisiyle atriyal fibrilasyonum geçer mi?
Hastaların önemli bir kısmında tiroid hormonları normale döndükten sonra ritim de düzelir.

Tiroid ilacım kalbime zarar verir mi?
Doğru dozda kullanılan levotiroksin kalbe zarar vermez. Doz fazlalığı ise ritim bozukluğu riskini artırabilir; bu nedenle düzenli kontrol önemlidir.

Hipotiroidi kalp krizi riskini artırır mı?
Uzun süre tedavi edilmeyen hipotiroidi, kolesterol yüksekliği ve damar değişiklikleri yoluyla kalp hastalığı riskini artırabilir. Tedavi bu riski azaltır.

Kaynaklar: Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) Atriyal Fibrilasyon Kılavuzu; Amerikan Tiroid Derneği (ATA) Hipertiroidi ve Hipotiroidi kılavuzları; Avrupa Tiroid Derneği (ETA) kılavuzları.