Tiroid, Depresyon ve Kaygı

Tiroid hormonları beyin işlevlerini ve duygudurumu doğrudan etkiler. Bu nedenle tiroid hastalıkları depresyon, kaygı, sinirlilik ve konsantrasyon güçlüğü gibi ruhsal belirtilere yol açabilir. Bazen bu belirtiler tiroid hastalığının ilk ve en belirgin işareti olabilir.

Hipotiroidi ve depresyon

Tiroid hormonu eksikliğinde şu belirtiler görülebilir:

• Keyifsizlik, mutsuzluk
• İlgi ve istek kaybı
• Enerji düşüklüğü, yorgunluk
• Zihinsel yavaşlık, unutkanlık
• Konsantrasyon güçlüğü
• Aşırı uyku

Bu belirtiler depresyona çok benzer. Bu nedenle depresyon tanısı alan kişilerde tiroid testlerinin yapılması önerilir.

Ayrıntılar: Hipotiroidi, Tiroid ve Unutkanlık

Hipertiroidi ve kaygı

Fazla tiroid hormonu sinir sistemini uyarır:

• Huzursuzluk, yerinde duramama
• Sinirlilik, çabuk öfkelenme
• Kaygı, endişe
• Panik atağa benzer çarpıntı ve nefes darlığı atakları
• Uykusuzluk
• Duygusal dalgalanmalar
• Konsantrasyon güçlüğü

Bazı hastalar ilk olarak kaygı bozukluğu veya panik bozukluk tanısı alabilir. Ayrıntılar: Hipertiroidi

Yaşlılarda ise hipertiroidi tam tersine durgunluk ve depresyonla kendini gösterebilir. Ayrıntılar: Yaşlılarda Tiroid Hastalıkları

Tiroid tedavisi ruhsal belirtileri düzeltir mi?

• Ruhsal belirtiler tamamen tiroide bağlıysa, hormonlar normale döndüğünde genellikle belirgin şekilde düzelir. Bu süreç birkaç hafta ile birkaç ay sürebilir.
• Ancak bazı kişilerde tiroid hastalığı ile depresyon veya kaygı bozukluğu birlikte bulunabilir. Bu durumda tiroid tedavisi tek başına yeterli olmaz; ruh sağlığı desteği de gerekir.
• Hormonlar normale döndüğü halde ruhsal belirtiler devam ediyorsa bir psikiyatri uzmanına veya psikoloğa başvurmak önemlidir.

Özel durumlar

Doğum sonrası dönem

Doğumdan sonraki ilk yıl içinde gelişen tiroid iltihabı, lohusa depresyonuna katkıda bulunabilir. Doğum sonrası depresyon belirtileri olan kadınlarda tiroid testleri önerilir. Ayrıntılar: Doğum Sonrası Tiroidit

Lityum kullanımı

Bipolar bozukluk tedavisinde kullanılan lityum hipotiroidiye yol açabilir. Ruh hali kötüleşen lityum kullanıcılarında tiroid testleri kontrol edilmelidir. Ayrıntılar: Lityum ve Tiroid

Antidepresanlar ve tiroid ilaçları

Antidepresanlar ile tiroid ilaçları genellikle birlikte kullanılabilir. Bazı antidepresanlar levotiroksin ihtiyacını hafifçe etkileyebilir. İlaçlarınızı her iki hekiminize de bildirin.

Hashimoto ve ruh sağlığı

Bazı çalışmalar, tiroid fonksiyonları normal olsa bile Hashimoto hastalarında depresyon ve kaygının daha sık görülebildiğini düşündürmektedir. Bu ilişkinin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bu konuda ruhsal belirtiler yaşayan kişilerin destek almaktan çekinmemesi önemlidir.

Ne zaman yardım almalısınız?

Şu durumlarda bir sağlık profesyoneline başvurun:

• İki haftadan uzun süren mutsuzluk, ilgi kaybı veya umutsuzluk
• Günlük yaşamınızı, işinizi veya ilişkilerinizi etkileyen kaygı
• Uyku ve iştahta belirgin değişiklikler
• Panik atakları

Kendinize zarar verme veya yaşamınıza son verme düşünceleriniz varsa hemen 112’yi arayın veya en yakın acil servise başvurun. Güvendiğiniz bir yakınınıza da durumu anlatın.

Ruh sağlığını desteklemek için öneriler

• Tiroid ilacınızı düzenli kullanın.
• Düzenli uyku ve fiziksel aktivite.
• Sosyal destek: Yakınlarınızla duygularınızı paylaşın.
• Stres yönetimi teknikleri. Ayrıntılar: Tiroid ve Stres
• Alkol ve aşırı kafeinden kaçının.

Sık Sorulan Sorular

Depresyon tanısı aldım, tiroid testi yaptırmalı mıyım?
Evet, depresyon değerlendirmesinde tiroid testleri önerilen testlerdendir.

Panik ataklarım tiroidden olabilir mi?
Hipertiroidi panik atağa benzer belirtilere yol açabilir. Tiroid testi bu ayrımı yapmaya yardımcı olur.

Tiroid ilacım ruh halimi etkiler mi?
Doğru dozda kullanıldığında ruh halini olumlu yönde etkiler. Doz fazla gelirse sinirlilik ve kaygı görülebilir.

Tiroid tedavisine rağmen depresyonum devam ediyor, ne yapmalıyım?
Bir psikiyatri uzmanına başvurun. Depresyon ayrı bir tedavi gerektirebilir.

Kaynaklar: Amerikan Tiroid Derneği (ATA) hasta bilgilendirme materyalleri; Avrupa Tiroid Derneği (ETA) kılavuzları; Dünya Sağlık Örgütü ruh sağlığı önerileri.